Turkvet.Biz
 
Güncel  
YAZILAR / YORUMLAR
   

>Genel

    >Eğitim
   

>Meslek politikaları

   

>Tarım ve Hayvancılık politikaları

    >Hayvan yetiştirme ve ıslah
   

>Gıda güvenliği ve halk sağlığı

   

>Hayvan sağlığı

   

>Hayvan refahı

    >Yaban hayatı
    >Çevre
    >AB Politika ve uygulamaları
    >Dünya Uygulamaları
    >Diğer Yazılar
 

Gelişmiş Ülkelerde Süt Sektörünün Durumu*

2009’da gelişmiş ülkelerde toplam sıvı süt ürünleri tüketimi inişe geçerken uzun ömürlü süt tüketimi yükseliyor.  

Birçok uzman tarafından 1930’lardan bu yana yaşanan en ağır ekonomik durgunluk olarak tanımlanan mevcut koşullar altında uzun ömürlü sade süt ve diğer uzun ömürlü sıvı süt ürünleri tüketimi yükseliyor. Tahminlere  göre, söz konusu ürünlerin tüketimi gelişmiş ülkelerde 2008’deki 26.5 milyar litre seviyesinden %0.6 oranında bir büyüme ile 2009 sonu itibariyle 26.7 milyar litreye yükselecek. Tetra Pak’ın yaptığı yeni bir araştırmaya göre toplam uzun ömürlü ve pastörize sıvı süt ürünleri tüketiminin bu ülkelerde %1.2 oranında azalarak, 2008’deki 85.2 milyar litre seviyesinden 2009’da 84.2 milyar litre seviyesine gerileyeceği tahmin ediliyor.

Tetra Pak uzun ömürlü sıvı süt ürünlerinde gelişmiş ülkelerde büyümenin devam edeceğini, 2009’dan 2012’ye kadar bu segmentteki Bileşik Yıllık Büyüme Oranı’nın %0.7 olarak gerçekleşeceğini öngörüyor. Bu dönem içinde toplam sıvı süt ürünleri tüketiminin ise aynı ülkelerde durağan bir evreye girerek %0.2’lik bir Bileşik Yıllık Büyüme Oranına gerilemesi bekleniyor.

Sektör, gelişmekte olan pazarlarda büyümeye devam ediyor

 Bugünün ekonomik koşullarında bile, dünyanın gelişmekte olan pazarlarında faaliyet gösteren birçok üretici, nüfus artışı, yükselen gelir seviyeleri ve insanların beslenme alışkanlıklarına eklenebilecek yenilikçi sıvı süt ürünlerinin geliştirilmesi nedeniyle gelecekten ümitliler. Ne var ki, küresel sıvı süt ürünleri tüketiminin %32’sini oluşturan gelişmiş ekonomilerdeki üreticiler zaten yüksek bir tüketim seviyesine ulaşmış durumdalar.

Ayrıca birçok farklı içecek seçeneği ve tüketici tercihleri için yerleşmiş güçlü markaların market markalarıyla kıyasıya bir yarış içinde olduğu yoğun rekabet ortamı da durumu zorlaştırıcı faktörler arasında yer alıyor.

 Bu nedenle küresel pazardaki büyümenin motor gücünü toplam sıvı süt ürünleri tüketiminin %68’inin gerçekleştiği Çin, Hindistan, Pakistan gibi gelişmekte olan ülkeler oluşturmakta. Sıvı süt ürünleri pazarında küresel tüketimin 2009’dan 2012 yılına kadar %2.2  seviyesinde bir bileşik yıllık büyüme oranı sergilemesi bekleniyor. (Küresel sıvı süt ürünleri tüketimiyle ilgili daha fazla bilgi için lütfen s.7’ye bakınız.)

Gelişmiş ülkelerde üreticiler büyümeyi teşvik ediyor

 Buna ragmen gelişmiş ülkelerdeki üreticiler boş durmuyor. Gerek uzun ömürlü, gerekse pastörize ürünlerin tüketim seviyelerinde düşmeyi engellemek için, bu ülkelerde gözlemlenen tüketici eğilimleri doğrultusunda yeni ürünler, yeni ambalajlar ve yeni pazarlama konseptleri yaratıyorlar.

 Gelişmiş ülkeler arasında tüketim hacminin en yüksek olduğu 10 ülke, ağırlıklı olarak pastörize süt ürünleri pazarı olan İngiltere, ABD, Kanada, Japonya, Güney Kore ve Avustralya ve ağırlıklı uzun ömürlü süt ürünleri pazarları olan Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya’dan oluşuyor.

Bu ülkelerin 66.7 milyar litre olan tüketim hacmi, gelişmiş ülkelerin toplam sıvı süt tüketim hacminin (alternatif ürünler dahil) %76’sını, tüm dünyanın tüketim miktarının da (alternatif süt ürünleri dahil) %23.5’ini oluşturuyor.

 Öte yandan, insanların büyük bir bölümünün para harcamaya korktuğu bu zor dönemde araştırmalar tüketicilerin giderek daha çok doğal, saf, sağlıklı ve çevre açısından güvenilir ürünlere yöneldiğini ortaya koyuyor.

Uzun ömürlü sıvı süt ürünlerinde büyümenin temel itici güçleri

Gelişmiş ülkelerde uzun ömürlü sıvı süt ürünlerindeki büyüme bir dizi faktöre bağlandırılabilir:

  1. 1.-Genellikle uzun ömürlü ambalajlarda satılan zenginleştirilmiş ürünlere olan talebin artmasına yol açan, sağlıklı ve zinde olma yönündeki genel eğilim.
  2. 2.-Kullanım kolaylığı ve zamandan tasarruf sağlayan çözümlerin tercih edilmesine yol açan yoğun ve gergin bir yaşam tarzı.
  3. 3.-Mevcut ekonomik zorluklar içinde, küçük ödüller ve yeni tüketim olanaklarıyla yaşamdan keyif alma arzusu ve bunun uzun ömürlü ürünlerin çekiciliğini artırması.
  4. 4.-Tüketicilerin paradan tasarruf etme stratejilerine başvurmasına yol açan daha ekonomik yaşama eğilimi.

 

Sıvı süt ürünleri içinde sade süt egemenliğini sürdürüyor

Gelişmiş ülkelerin tümünde de sade süt %76’lık pazar payı ile, sıvı süt ürünleri sektörünün en büyük segmenti olmayı sürdürüyor. Sade süt kategorisinde 46.1 milyar litreye ulaşan tüketim hacmiyle uzun ömürlü sade süt %69’luk, 19.5 milyar litre ile pastörize süt %29.2’lik bir paya sahip. (Geri kalan %1.8’lik pay da işlenmemiş sade süte ait.) Pastörize sade süt tüketiminin Bileşik Yıllık Büyüme Oranı olarak 2009’dan 2012 yılına kadar %0.9 seviyesinde bir gerileme göstereceği, uzun ömürlü sade süt tüketiminde ise bu oranın aynı dönemde %0.5’lik bir artış kaydedeceği tahmin ediliyor.

Sade süt tüketimi gelişmiş ülkelerde değişmeyen bir seyir izlemekle birlikte, bu ülkelerin pazarları yeni bir büyüme trendi için çaba gösterirken çeşitli zorluklarla karşılaşıyorlar. Öncelikle, bu ülkelerin çoğunda sıvı süt ürünleri tüketim seviyesi zaten çok yüksek. Yıllık kişi başı tüketim, örneğin İrlanda’da 160 litre, Norveç’te 103 litre. Yeni bir büyüme trendine geçmek için süt üreticileri aromalı süt, soyalı süt gibi yeni ürünler geliştiriyorlar, sağlıklı yaşam gibi yeni tüketici eğilimleri doğrultusunda sütü daha cazip konumlandırma yolları arıyorlar, uzun ömürlü ürünlerin yararlarını daha yaygın bir şekilde tanıtıyorlar.

Sıvı süt ürünleri dünyada satılan tüm içeceklerin beşte birinden fazlasını oluşturuyor. Bunlardan daha fazla satılan ve tüketilen içecek türleri yalnızca kahve, sıcak çay ve şişe suları (Kaynak:Tetra Pak)                                                               

Yeni ürünler ve yeni tüketim olanakları uzun ömürlü ürünler için yeni fırsatlar yaratıyor

Gelişmiş ülkelerde, özellikle de pastörize pazarlarında, süt üreticilerinin büyümek için yeni yollar arayışları, uzun ömürlü ürünlerin yararlarını tanıtmak için de yeni olanaklar sunuyor.

Örneğin pastörize süt ürünlerinin pazarda %91’lik bir paya sahip olduğu Kanada’da, uzun ömürlü süt kullanıcılarının %53’ü, ürünlerini ev dışında kullanmak için satın alıyorlar. Kullanım kolaylığı sayesinde özellikle soğutma koşullarının bulunmadığı bungalovlarda ve kamplarda uzun ömürlü süt tercih ediliyor.

Geleneksel olarak pastörize sütün tercih edildiği pazarlardan biri de, bu ürünlerin %86.3’lük bir pazar payına sahip olduğu Avustralya. Ama burada da uzun ömürlü süt yeni tüketici kitleleri kazanmakta. Bunun en önemli nedeni, ailelerin büyük ambalajlarda süt alma eğiliminde olduğu bu ülkenin lider uzun ömürlü süt markasının, iki litrelik yeni bir uzun ömürlü süt ambalajını piyasaya sunması ve yeni ambalaj içindeki sütün gerek kullanım kolaylığı, gerekse Avustralyalı ailelerin tercihlerine uygunluk temelinde konumlandırılmış olması.

Öte yandan uzun ömürlü ürün tercihinin köklü bir geçmişe sahip olduğu ve %92.7 gibi yüksek bir pazar payının bulunduğu İspanya’da süt üreticileri, zenginleştirilmiş ve fonksiyonel sütlerle oluşturdukları yeni bir segment sayesinde büyümeyi başardı. Bu yeni segmentte güçlü kemikler için kalsiyum, kalp sağlığı için Omega 3 katkılı sütler yer alıyor.

Aromalı süt ve soya sütü yeni büyüme olanakları sunuyor

 Gelişmiş ülkelerde %6.1 pazar payına sahip olan ve 5.4 milyar litre satış hacmine ulaşan aromalı sütler, sade sütten sonra en çok satılan sıvı süt ürünleri kategorisini oluşturuyor. Büyük ölçüde 2008’den 2009’a tüketimdeki ekonomik durgunluk kaynaklı %2.3’lük düşüşün etkisiyle, bu kategorinin 2006-2009 Bileşik Yıllık Büyüme Oranı %0.2 bir düşüş göstermekte. Ancak durgunluğun sona ermesiyle aromalı süt satışlarının da toparlanacağı ve istikrarlı bir çizgi izleyeceği tahmin ediliyor.

Dahası, mevcut öngörülere göre 2009-2012 yılları arasında aromalı süt pazarında Bileşik Yıllık Büyüme Oranı %0.2 seviyesinde bir artış gösterecek.

Toplam aromalı süt satışlarında son yaşanan genel düşüşe rağmen, bu kategoride %25.9’luk

bir pazar payına sahip olan uzun ömürlü aromalı süt satışları 2008 – 2009 arasında miktar olarak %1.7 seviyesinde bir artış sergiledi. 2009-2012 arasında bu büyümenin %1.5’lik bir Bileşik Yıllık Büyüme Oranı ile devam etmesi bekleniyor.

 Yenilik, çeşitlilik ve maceraları lezzetler…

 Aromalı süt ürünleri, çikolatadan, mangoya, yeşil çaya kadar yenilik, çeşitlilik ve eğlenceli lezzetler sunarak dünyanın dört bir yanında yeni tüketici kitleleri kazanma fırsatları yaratıyor.

Aromalı süt yalnızca yeni tüketim fırsatları sunmakla kalmıyor, çoğu tüketicinin temel gıda maddesi olarak gördüğü bir ürünü, eğlenceli, dinamik ve çekici bir içeceğe dönüştürüyor.

En gelişmiş ilk 10 ülke arasında yer alan İngiltere, İspanya, Kanada ve Avustralya’da aromalı süt satışları son 12 ay içinde düşük tüketim seviyelerinden yükselişe geçti.

İnek sütüne bir alternatif

 Birçok gelişmiş ülkede soya sütü, inek sütüne sağlıklı bir alternatif olarak konumlandırılıyor.

Soya sütünün besin değeri, kısmen yağı alınmış kalsiyumsuz bir sütle aynı seviyede.

Şu anda gelişmiş ülkelerin sıvı süt pazarında %2.1’lik bir paya sahip olan ve 2009’da yaklaşık 1.8 milyar litre satış yapan soya sütünün Bileşik Yıllık Büyüme Oranı 2006 – 2009 yılları arasında %1.0 olarak gerçekleşti.

SSÜ kategorisindeki birçok yüksek fiyatlı ürün gibi soya sütünün de 2009’daki tüketimi büyük ölçüde ekonomik durgunluk nedeniyle 2008’e kıyasla %4.4 oranında düştü. Ancak sektörün durgunluk sonrası toparlanması bekleniyor.

 

Gelişmiş pazarların bazıları pastörize bazıları uzun ömürlü süt tüketmeye devam ediyor

 Gelişmiş ülkelerdeki olgunlaşmış olan süt pazarı, biri soğuk dağıtım zinciri, diğeri ortam sıcaklığında (uzun ömürlü) dağıtım zinciri olmak üzere iki ana gruba ayrılmış durumda.

Avustralya, Kanada, Japonya, İngiltere ve ABD gibi “pastörize ürün pazarları”nda sütün dağıtımı, her aşamada refrijerasyon gerektiren soğutuculu lojistik zincir aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Pastörize sütün raf ömrü genellikle yerel piyasa koşullarına bağlı olarak 5 ile 10 gün arasında değişiyor. Fransa, Almanya ve İtalya gibi ortam sıcaklığında dağıtılabilen uzun ömürlü ürün pazarlarında ise süt, soğutma sistemi ya da koruyucu katkı maddelerine gerek kalmadan dağıtılabiliyor ve genellikle raf ömrü, yerel piyasa koşullarına bağlı olarak 4 ile 9 ay arasında değişiyor.

Pastörize ürün pazarlarının ortak özeliği: Merkezi olmayan yapı

 Ülkelerin pastörize ya da ortam sıcaklığındaki ürün pazarı niteliğini kazanmasına yol açan nedenler ülkeden ülkeye değişiyor. Ancak tüm dünyada pastörize ürün pazarlarının önemli bir ortak özelliği var: Bu ülkelerde süt çiftçiliği ve süt üreticiliği merkezi olmayan bir yapıya sahip. Bu yüzden sütün çiftliklerden süt üreticilerine, perakendecilere ve son olarak tüketicilere dağıtımı, ürün bozulmadan süratli ve daha az maliyetli bir şekilde yapılabiliyor.

Ortam sıcaklığında muhafaza edilebilen süt üretimini mümkün kılan Ultra Yüksek Isı (UHT - Ultra High Temperature) teknolojisi ilk kez 1960’larda kullanılmaya başlandığında, bu teknolojiye en büyük ilgiyi gösteren ülkeler Fransa, İtalya ve İspanya’ydı; çünkü bu ülkelerde çiğ süt üretimi oldukça merkezileşmiş bir yapıya sahip olduğundan süt ancak uzun mesafeler kat ederek tüketiciye ulaştırılabiliyordu.

Bu pazarlarda sütün soğutma sistemli dağıtım zinciri üzerinden nakliyesi hem zor, hem de pahalıydı. Tam da bu yüzden UHT süt son derece pratik bir alternatif olarak görüldü. Bu ülkelerin çoğunda, ABD ve Avustralya gibi pazarlarda daha o zamanlarda bile yaygın olarak bulunan büyük soğutma sistemli dağıtım zincirlerine henüz yatırım yapılmamıştı. Bu yüzden de ortam sıcaklığında ulaştırılabilir uzun ömürlü süte oldukça kolay bir şekilde geçebildiler. Ayrıca uzun ömürlü süt, farklı tüketici ihtiyaçlarına cevap veren geniş ürün çeşitliliğine sahip büyük ulusal markaların yaratılmasına da yardımcı oldu.

Uzun ömürlü süt tüketiminin artışının itici gücü: Kolaylık, toplumsal değişim ve yeni dağıtım modelleri

 Bazı durumlarda uzun ömürlü süt tüketimindeki artış, toplumsal dönüşümler ve dağıtım modellerindeki değişikliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkabiliyor. Örneğin pastörize ürünlerin egemenliğindeki İspanya’da daha çok sayıda kadının işgücüne katılımı ve düzenli alışverişe daha az zaman ayırmaları uzun ömürlü süte olan talebi artırdı.

Fransa’da süt satışlarında ana dağıtım kanalı olarak hipermarketlerin ağırlık kazanması sonucunda alışveriş alışkanlıklarında da değişim yaşandı. İspanyol komşuları gibi Fransız tüketiciler de artık sık alışverişe çıkmak yerine süt benzeri temel gıda maddeleri satın almak için ayda birkaç kez hipermarketleri ziyaret etmekle yetiniyorlardı.

Her bir alışverişlerinde sütü artık uzun süre dayanacak ambalajlarda ve çok miktarda almaları gerekiyordu. Uzun ömürlü süt bu ihtiyaç için biçilmiş kaftan oldu.

Küresel tablo: Gelişmekte olan ülkeler büyümenin başını çekmeye devam ediyor

 2009-2012 arasında toplam Sıvı Süt Ürünleri tüketiminin %2.2’lik Bileşik Yıllık Büyüme Oranı ile yükselmeye devam etmesi bekleniyor

Bugün toplam sıvı süt ürünleri tüketiminde %68’lik bir paya sahip olan ve Hindistan, Pakistan, Orta Doğu ve Çin’i kapsayan gelişmekte olan ülkelerin önümüzdeki üç yıl içinde toplam Sıvı Süt Ürünleri pazarındaki büyümenin başını çekmeye devam etmesi bekleniyor. 2009 ile 2012 yılları arasında toplam sıvı süt ürünleri tüketiminin Haziran 2009 Tetra Pak Küresel Süt Endeksi’nde öngörüldüğü gibi Bileşik Yıllık Büyüme Oranı bazında %2.2’lik bir artış göstereceği ve 281 milyar litreye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Gelişmekte olan ülkeler, 2005-2008 yılları arasında küresel süt endüstrisindeki %95.8 oranındaki büyümenin motor gücünü oluşturmuş, bunda büyük ölçüde, söz konusu

ülkelerdeki tüketim alışkanlıklarını da dönüşüme uğratan nüfus artışı ve hane gelirlerindeki yükselme rol oynamıştı.

2008’den 2009’a dünyada sade süt ve diğer sıvı süt ürünleri (soya ve süt alternatifleri hariç) tüketimi, Tetra Pak’ın Haziran 2009 Süt Endeksi’ndeki öngörüye uygun olarak %1.3 oranında artış gösterdi.

 Dünya genelinde sıvı süt ürünleri tüketiminin, 2008’deki 259.4 milyar litre seviyelerinden 2009 sonunda yaklaşık 262.8 milyar litreye yükseleceği tahmin ediliyor. Soya sütü ve pirinç, fındık ve tohum bazlı sütler gibi diğer süt alternatifleri de katıldığında bu rakamın 284.3 milyar litreyi bulması bekleniyor.

Katma değerli ürünler ekonomik koşullardan etkileniyor; ancak bu kategoride de geleceğe yönelik büyüme beklenmekte Küresel sıvı süt ürünleri tüketimi, ekonomik durgunluk döneminde %1.3’lük bir artış gösterirken, son altı ay içinde bazı ülkelerde zenginleştirilmiş ve fonksiyonel süt gibi katma değerli ve yüksek fiyatlı ürünlerdeki büyüme, Tetra Pak’ın Haziran 2009 Süt Endeksi rakamlarıyla karşılaştırıldığında az bir miktar inişe geçmiş durumda. Örneğin zenginleştirilmiş süt ürünlerinin toplam süt ürünleri içinde %20 paya sahip olduğu İspanya’da, ekonomik durgunluk nedeniyle bir kısım tüketicinin sade süte dönüş yaptığı görülüyor.

Bu geçiş sade sütün tüketimini %5 oranında artırmış. Ancak bunun geçici bir eğilim olduğu tahmin ediliyor

 Sıvı süt ürünleri kategorisinin hızlı büyüyen segmentlerinden aromalı süt ve soya sütünde sırasıyla %3.3 ve %3.1 düzeyinde bir Bileşik Yıllık Büyüme Oranı bekleniyor.

 Tetra Pak Pazarlama ve Ürün Yönetimi Başkan Yardımcısı Michael Zacka bu konuda şu görüşlere yer veriyor:

 “Her ne kadar küresel ekonomik durgunluk özellikle gelişmiş ülkelerde süt ve diğer sıvı süt ürünlerinin tüketimini etkilemiş olsa da, bu ürünlerde diğer gıda maddelerinde görülen düşüş yaşanmadı. Çünkü süt, yaygın bir şekilde, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca insanın günlük alışkanlıklarında ve beslenme geleneklerinde merkezi bir rol oynayan sağlıklı, besleyici ve uygun fiyatlı bir temel gıda maddesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle süt ve diğer sıvı süt ürünleri tüketiminin 2012’ye kadar mevcut hızda büyümeye devam edeceğini tahmin ediyoruz.”

 02.03.2011

 *Derleme;

         Dr.Mustafa ALTUNTAŞ
         Uzman Veteriner Hekim
         www.turkvet.biz
          *Kaynak: Küresel Süt Endeksi, Sayı:2, Aralık 2009.
 
Güncel
 

 

 

 

Yeni Sayfa 1
 Copyright © 2006 - 2011 TurkVet ® - Her Hakkı Saklıdır - All right reserved