Turkvet.Biz
 
Güncel  
YAZILAR / YORUMLAR
   

>Genel

    >Eğitim
   

>Meslek politikaları

   

>Tarım ve Hayvancılık politikaları

    >Hayvan yetiştirme ve ıslah
   

>Gıda güvenliği ve halk sağlığı

   

>Hayvan sağlığı

   

>Hayvan refahı

    >Yaban hayatı
    >Çevre
    >AB Politika ve uygulamaları
    >Dünya Uygulamaları
    >Diğer Yazılar
 
Kurban, Hayvancılık ve Veteriner Hizmetleri

 Kurban ve Kurban Bayramı İslami bir vecibenin yerine getirilmesi kadar bir yığın ekonomik ve sosyal unsurları ve gelişmeleri de içeren bir olay olarak bilinmektedir.Bu unsurların önemli kısmı ise doğrudan veteriner hekimleri ilgilendiren ve mesleki etki ve sorumluluk içeren hususlardır.

Her ne kadar kesin rakamlara ulaşma imkanı olmasa da her yıl iki milyon kadar küçükbaş, altı yüz bin baş kadar da büyükbaş hayvanın kurban olarak kesildiği tahmin edilmektedir. Bunun diğer bir anlamı ise kurban bayramı öncesinde 3 milyon baş civarında hayvan hareketi nedeniyle hayvan sağlık zabıtası tedbirleri yönüyle başlı başına bir olay karşımıza çıkmaktadır. Veteriner hizmetlerinin sağlıklı yürütülmesine uygun olmayan Bakanlık teşkilat yapısı ve Bakanlık taşra teşkilatında asgari düzeyde olması gereken 6.000 veteriner hekime karşılık moral ve motivasyondan yoksun şekilde çalışan  bu sayının üçte biri kadar veteriner hekimle olay daha da önem kazanmaktadır. 

Hayvancılık Sektörü Ve Yetiştiriciler İçin Kurban Bayramı Önemli Bir Ekonomik Olaydır.

Buna karşılık son çeyrek asırda her geçen gün sıkıntıları katlanan hayvancılık sektörü ve yetiştiriciler için Kurban Bayramı önemli bir ekonomik olaydır. Bu ekonomi sadece yetiştiriciler için değil aracılardan nakliye sektörüne kadar geniş bir ticari boyutu içermektedir.

Sağlıklı Beslenmeye Olumlu Katkısı Gözardı Edilemeyecek Önemli Bir Olaydır.

Diğer yandan gıda sektörünü etkileyen bir unsur olmakla birlikte hayvansal protein tüketimi oldukça düşük olan bilhassa alt gelir gruplarında sağlıklı beslenmeye olumlu katkısı göz ardı edilemeyecek önemli bir olaydır.

Kurban Kesimleri İçin Yeterli Hizmet Verilebilir Durumda Değildir

Son yıllarda iyi bir kamuoyu oluşmasına ve olumlu gelişmeler olmasına karşılık, kurban kesim şartları, hayvan refahı, gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından önemli riskleri taşımaktadır. Hazırlanan kesim yerleri bir yana hala mevcut mezbaha ve kesimhaneler dahi kurban kesimleri için yeterli hizmeti verebilir duruma gelmemiştir.

Kurbanlıkların Sağlıklı ve Kurban İçin Gerekli Yaş Sınırında Olması Önemlidir

Veteriner hizmetleri açısından göz ardı edilen bir diğer husus da kısa sürede gerçekleşen bu kadar geniş bir hayvan ticaretinde nihai alıcı ve tüketici durumunda olan vatandaşın alacağı hayvanın sağlıklı ve kurban için gerekli yaş sınırı konusunda aldatılması olaylarıdır. Bu noktada veteriner hekimlerin bilirkişi rolü önemli olmaktadır.

Arka Planda Kalan Konular Üzerinde Durmak Gerekir

Kurban Bayramının veteriner hekimlikle ilgili boyutlarına başka ilaveler de yapmak mümkündür. Bu günlerde doğal olarak genelde meslek gündeminde hayvan sağlık zabıtası tedbirleri ile halk sağlığı ve gıda güvenliği konuları öne çıkmakta ve diğer hususlar arka planda kalmaktadır.  Bu nedenle arka planda kalan konular üzerinde de durmak gerekmektedir.

Yakın Zamanda Kurbanlık Koyun İthalatçısı Konumuna Gelinmesi Kaçınılmaz Görünmektedir

Olumsuz propagandalara rağmen hala önemli kırmızı et kaynağımız olan ve Kurban olarak iki milyon baş civarında kesilen küçük baş hayvan varlığı her geçen gün  azalmaktadır. Bu gidişle hızla artan kırmızı et açığı yanında yakın zamanda kurbanlık koyun ithalatçısı konumuna gelinmesi kaçınılmaz görünmektedir. Kuzu etindeki kolesterol düzeyi oldukça düşük (tavuk eti düzeyinde) olmasına karşılık eksik bilgilerle tersine geliştirilen kamu oyu bilinci sonucu koyun eti tüketimi azaltmakta, kaçak hayvan ve et girişleriyle birlikte küçükbaş hayvan yetiştiriciliği her geçen gün geriye gitmektedir.

Büyükbaş Kurbanlık Olarak Yerli Irk ve Melezlerinin Tercihinin Önemli ve Her Zaman İçin Geçerli Sebepleri Bulunmaktadır

Kurban olarak kesilecek büyükbaş hayvan olarak yerli ırk ve melezleri tercih edilmektedir. Bu tercihin önemli ve her zaman için geçerli sebepleri bulunmaktadır. Her şeyden önce İslami kurallar kurban edilecek sığırın yaşı konusunda asgari sınır öngörmektedir ve bu sınır iki yaş ve üzeri olarak bilinmektedir.

Kültür ırkı erkek hayvanların gelişmeleri hızlı olması nedeni ile iki yaşında oldukça iri cüsseye sahip olmaktadır. Bu cüssedeki hayvanları satın alma değeri kadar, satın alınması, nakli, kesim zamanına kadar bakılması, profesyonel kasaplar ve alt yapısı uygun mezbahalar dışında kesme zorluğu gibi nedenlerle tercih edecek alıcı sayısı oldukça sınırlı olmaktadır.

Kültür Irkı Erkek Danaları İki Yaş ve Üzerinde Beslemek Yetiştirici Açısından Ekonomik Olmamaktadır.

Kültür ırkı hayvanlar ekstansif şartlarda yetiştirmeye uygun olmamakta, entansif şartlarda ise bu yaşa kadar beslenmesi ekonomik bulunmamaktadır. Ülkemizde yapılan araştırmalarda kültür ırkı erkek sığırların optimum kesim ağırlıkları; yetiştirme ve besi şekli, ırk gibi faktörlere bağlı olarak 350-550 kg  olarak ortaya konulmuştur. Bu canlı ağırlık düzeyine ise kültür ırkı erkek danalar 12-18 ay arasında ulaşmaktadırlar.   Bu durumda kültür ırkı erkek danaları iki yaş ve üzerinde beslemek yetiştirici açısından ekonomik olmamaktadır.

Yerli Irk Ve Melezleri Kasaplık Değerlerinin Üzerinde Alıcı Bulmaktadır.

Diğer yandan ise ülkemizin büyük kısmındaki ekolojik şartlar kültür ırkı hayvanları yetiştirmeye uygun olmamasına karşılık bu bölgeler hayvancılığın birinci gelir kaynağı olduğu bölgelerdir. Bu bölgelerde yerli ırk ve melezleri yetiştirilmektedir. Kurbanlık olarak da yerli ırk ve melezleri tercih edilmekte ve kasaplık değerlerinin üzerinde alıcı bulmaktadır. Hayvancılık bir ekonomik sektör olduğuna göre arz-talep kuralları geçerlidir ve hayvancılık politikaları bu gerçek dikkate alınarak oluşturulmalıdır. Ne yazıktır ki bir yığın eksik ve yanlış içerisinde bu durumun dikkate alındığını ifade etme imkanı bulunmamaktadır.

Küçük Yaşlı (İki Yaşın Altında) Erkek Danalar Kurbanlık Olarak Satılmaktadır

Kurban satış yerlerinde satışa sunulan küçük yaşlı (iki yaşın altında) ancak iri cüsseli kültür ırkı erkek danalar kurbanlık olarak satılmaktadır. Büyük çoğunluğu iki yaşına gelmemiş olan hayvanlar yaş konusunda bilgi sahibi olmayan alıcılara “iki yaşında” olarak satılmakta, bu konuda sahte kulak küpeleri ve kayıt belgeleri dahi kullanılabilmektedir. Bu olaylar ile tüketici kandırılmakta ve bir anlamda dolandırılmaktadır. Bu noktada da bilirkişi olarak veteriner hekimlere önemli sorumluluk düşmektedir. Profesyonel bir meslek mensubu olarak veteriner hekimler, hizmet verdiği yetiştirici kadar, gıda güvenliği ve halk sağlığı kadar tüketici durumunda olan alıcıyı da dikkate almak ve sahtekarlığın önlenmesinde katkı sağlamak durumundadır. Diğer bir ifade ile veteriner hekim biç bir menfaat grubundan yana olma durumunda değildir ve taraf olacağı tek nokta mesleki bilgi ve sorumluluklarıdır. Bu konuda belediyeler ve kurban satış yerlerinin sorumlu ve yetkilileri vatandaşın aldatılmaması için hayvan sağlık zabıtası kuralları yanında yaş konusunda da gerekli tedbirleri almak zorundadır ve bu noktada veteriner hekimler bilirkişi misyonunu yüklenmek durumundadır.

İki Yaşında Olan Bir Sığırda Kalıcı Ön Kesici Dişlerin Gelişmiş Olması Gerekir

Bilindiği gibi, her ne kadar ırk ve beslenmeye bağlı olarak değişiklik gösterse de esas olarak iki yaşında olan bir sığırın ön kesici(1.kesici) dişlerini değiştirmiş ve kalıcı ön kesici dişlerinin diş yayı seviyesinde olması gerekir. Halk dilinde bu hayvanlar için birçok bölgede “kapak atmış” tabiri kullanılır ve celepler ile bir çok yetiştirici ön kesici kalıcı dişlere bakarak yaş tayini yapabilmektedir.  Bir kısmı ise doğrusunu bilmesine rağmen alıcıyı yanlı yönlendirmekte, bazı hallerde de hayvanların dişini sökmek de dahil olmak üzere bir yığın hileli yola başvurulabilmektedir.  O nedenle veteriner hekimler sığırlarda yaş tayini konusunda gerekli bilgi birikimi ile bilirkişi konumlarının gereğini yerine getirmek zorundadırlar.

Sonuç

Veteriner hekimler ve çalışma alanları açısından önemli bir olay olan kurban konusunun her boyutunda veteriner hekimler kafa yormak, bilgili olmak, fikir- proje üretmek ve gerekli sorumlulukları alarak mesleki yetkilerini kullanmak zorundadırlar. Bu çerçevede veteriner hekimler; hayvan hareketlerinin kontrolü, hayvan sağlık zabıtası tedbirleri, hayvan nakilleri, satış yerlerinden kesime kadar hayvan refahının temini, halk sağlığı ve gıda güvenliğinin sağlanması yanında tüketicinin korunması, arz-talep kuralları ve ülkenin ekolojik şartlarının gerektirdiği hayvan ıslah ve yetiştirme politikalarının belirlenmesi ve takipçisi olmak zorundadırlar. 04.12.2008 

Dr. Mustafa Altuntaş
Uzman Veteriner Hekim
TürkVet

 

Güncel
 

 

 

 

Yeni Sayfa 1
 Copyright © 2006 - 2011 TurkVet ® - Her Hakkı Saklıdır - All right reserved