Turkvet.Biz
 
Güncel  
YAZILAR / YORUMLAR
   

>Genel

    >Eğitim
   

>Meslek politikaları

   

>Tarım ve Hayvancılık politikaları

    >Hayvan yetiştirme ve ıslah
   

>Gıda güvenliği ve halk sağlığı

   

>Hayvan sağlığı

   

>Hayvan refahı

    >Yaban hayatı
    >Çevre
    >AB Politika ve uygulamaları
    >Dünya Uygulamaları
    >Diğer Yazılar

 

Veteriner Hizmetlerini Özelleştirmek Mi?
Serbest Veteriner Hekimleri Yetkilendirmek Mi?

Bir süredir e-posta grubunda (TürkVet Google Grup) kulak küpesi ve kayıt sistemi ile koruyucu aşılamaların özelleştirmesine ilişkin tartışma sürmektedir.

Bu tartışmalarda maksadı aşan bazı ifadeler bir yana bırakılırsa birbirinden farklı ve ilginç görüş ve yaklaşımlar ortaya konulmuştur.

Tartışma konusu küpeleme, hayvan kayıt ve koruyucu aşılamalar, Bakanlığın temel  görev ve sorumluluk alanı olup, ülkemizde halk sağlığı ve hayvan sağlığının korunmasında temel işlevler olması yanında uluslararası anlaşmalar gereği, resmi ve yetkili veteriner otoritesi tarafından yani Bakanlıkça yerine getirilmesi ve yürütülmesi gereken hizmetlerdir.

AB uyumu çerçevesinde yürürlüğe konulan veteriner hizmetlerini düzenleyen yasa da bunu zorunlu kılmakla birlikte, bazı hizmetlerin özelleştirilmesine imkan sağlamaktadır.

Ancak hizmetin özelleştirilmesi, yasanın özüne, uluslararası kabullere uymayan bir şekilde taşeronluk veya müteahhitlik hizmeti veya ihale mantığı içerisinde yapılmaya çalışılmaktadır.

İşin en ilginç yanı ise yine kamu kurumu niteliğinde olan,meslek deontolojisini sağlamak ve korumakla görevli  meslek örgütü müteahhit konuma getirilmiş, meslek mensupları da müteahhit firmanın taşeronu gibi konumlandırılmaktadır.

Bu yaklaşım daha önce de suni tohumlama hizmetlerinin özelleştirilmesinde, koruyucu aşılamalarda ve hayvan kayıt sisteminde denenmiştir. Her defasında da konu rant kaynağı haline getirildiğinden, hizmetin yerine getirilmesi mümkün olmazken,meslek ve mensupları rezil hale getirilmiş, meslek örgütünün organları da dahil edilmek suretiyle bazı kurum ve kuruluşlar, veteriner hekimlerin sırtından rant sağlamış ve sağlamayı sürdürmektedirler.

Bu rant aktarımına ve rezilliğe karşı ne meslek örgütünün organları ne de meslek mensupları  doğru bir tavır koyamadıkları gibi, sağlanan rantın övünç vesilesi haline getirildiği gözlenmektedir.

Veteriner hizmetlerini düzenleyen 3285 sayılı yasada yer almayışına karşılık, yeni düzenleme yani    “5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu”, veteriner hizmetlerini yerine getirmekte yetki ve sorumluluk sahibi geçmişteki "Hükmet Veteriner Hekimi” yerine “Resmi Veteriner Hekim" (Bu Kanun kapsamında verilen görevleri Bakanlık adına yapan Bakanlık personeli veteriner hekim) tanım ve kavramını getirmiştir.

Bunun yanında söz konusu yasa, geçmişten farklı ve önemli bir kavram daha getirmiştir. Bu kavram “Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim”dir. Yasaya göre, Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim; “Bakanlıkta görevli veteriner hekimler dışında, verilecek resmî görevleri yürütmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilen veteriner hekim” olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir ifade ile yasa, Bakanlığın bazı resmi görevlerini yürütmek üzere serbest veteriner hekimlerin “Resmi Veteriner Hekim” gibi görevlendirilmesi ve yetkilendirilmesine imkan vermektedir. Bu statü  ve tanım, AB mevzuatına uygun bir düzenlemedir.

Yasadaki bu düzenleme, Bakanlığın  yapmakla yükümlü olduğu resmi hizmetlerin bir kısmını serbest veteriner hekimler marifetiyle  yerine getirmesi anlamı taşımaktadır. Bu durum, resmi iş ve işlemlerin özelleştirilmesi değil,  serbest (özel) statüdeki veteriner hekimlerin resmi veteriner hekim olarak  görevlendirilmesini ve yetkilendirmesini öngörmektedir.

İşte küpeleme, hayvan kayıt sistemi ve koruyucu aşılamaların ihale edilmesi, başka kişi ve kurumlara hizmet bedeli karşılığı yaptırılması 5996 sayılı yasaya ve uluslar arası kabullere aykırı bir uygulamadır.  Hizmetin yerine getirilmesinden ziyade rant aktarımını ve önceliğini getiren bu uygulamalar, mesleki ilke ve doğrularla bağdaştırılabilir görünmemektedir.

Aynı durum gıda ve yem  kontrol hizmetleri  için de geçerlidir.

Gıda güvenliği de dahil olmak üzere resmi veteriner hizmetlerinin ihale ve müteahhitlik mantığı içerisinde özelleştirilmesi ve devri kabul edilebilir bir durum değildir. Bu tür uygulamaların arkasında durmak, mesleki doğru ve ilkelerden uzak olmak, yasanın ve AB mevzuatının esasını anlamamak veya ranta ortak olma hevesi olarak değerlendirilebilir.

Küpeleme, kayıt ve aşılama konusundaki yaşanan olumsuzlukların ve yapılan tartışmaların temelinde bu yanlışlık bulunmaktadır. Bu temel yanlışı tartışmaktan ve yanlışa tavır koymaktan ziyade sonuçları tartışmak, sorunlara çözüm bulmak yerine, gereksiz, mesnetsiz tartışmaları büyütmekte, sorunları daha da çözülemez hale getirerek puslu havada ava çıkmanın avantajını bilen rant avcılarına katkı sağlamaktadır.

Hayvan ıslah çalışmalarını örgütlü şekilde yürütme dışında bir görev ve işlevi olmayan damızlık yetiştirici birliklerinin suni tohumlama, küpe, kayıt işlerini yürütme gibi bir görev ve işlevi kabul edilebilir bir durum değildir. Bu  veteriner hizmetlerinin yetiştirici birlikleri eliyle yürütülmesi yasal olmadığı gibi,  veteriner hekimlerin  üzerinden sağlanan rant uygulaması dışında tanımlanamaz.

“AB ve Aday Ülkelerde Veteriner Hizmetlerinin Özelleştirilmesinde Karşılaşılan Sorunlar “ 2001yılında Polonya/Krakow’da AB TAIEX Ofisi ve Avrupa Veteriner Hekimleri Federasyonu tarafından düzenlenen konferansta tartışılmıştır. Bu toplantıda yapılan tespitler ve alınan kararlar (http://turkvet.biz/yazi/AB_vet_hizmet_ozellestirme.htm ) ile resmi kontroller,  Resmi Veteriner Hekim, Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim  kavramlarına ilişkin hususlar daha önce farklı yazı ve makalelerde meslek kamu oyu ile paylaşılmıştı(bkz. ek; 1,2,3,4,5,6)

Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim kavramının yasal hale getirilmediği dönemde, Bakanlığın  özelleştirilecek veteriner hizmetlerinin, bu esaslar çerçevesinde serbest veteriner hekimler tarafından, meslek örgütü koordinasyonu ve denetiminde, Bakanlık ile Türk Veteriner Hekimleri Birliği arasında yapılacak protokol çerçevesinde yürütülmesi; 17 Şubat 2006 tarihinde  TVHB Merkez Konseyi tarafından düzenlenen, Bakan, Veteriner Hekim Milletvekilleri, Bakanlık ve diğer Bakanlıklarda görev alan üst düzey bürokratlar, Dekanlar ve mesleki dernek temsilcilerinin katıldığı "Mesleki Sorunlar; Çözüm Stratejileri ve Yolları" toplantısında gündeme getirilmiştir. 

Bakanlık üst düzey bürokrasisi tarafından olabilir şeklinde nitelendirilmiş olmasına rağmen uygulamada bazı direnç noktaları nedeniyle somut bir ilerleme sağlanamamıştır. Takip eden süreçte  ise suni tohumlama hizmetleri için TVHB tarafından, Bakanlık yerine Damızlık Birliği ile protokol yapılarak veteriner hekimlerin sırtından rant paylaşımı yoluna gidilmiştir. Bazı resmi görevlerin serbest veteriner hekimler tarafından üstlenilmesi ilkesinin yerini, rant sağlamak almış, bunun sonucu hizmet yerine rant kavgası öne çıkmıştır. Zararını yetiştirici, ülke hayvancılığı ve veteriner hekimler çekmiş, çekmeye de devam etmektedir.  

Netice itibariyle küpe, hayvan kayıt ve koruyucu aşılama hizmetlerinin  ihale edilmek suretiyle yerine getirilmesi, yasal sorumluluklar ve mesleki ilkeler açısından kabul edilebilir bir durum değildir. O nedenle, bu uygulama sonuçlarının tartışılmasından ziyade, sorunların kaynağı olan uygulama ve gelişmelerin irdelenmesi, tartışılması ve bu tür uygulamalara  ilkeli olarak tavır konulması daha önemli ve öncelikli görülmektedir.

Meslek kamuoyu, Meslek Örgütü daha fazla gecikmeden bu ilkeleri ve tavrı ortaya koymalı, Bakanlık yetkili ve sorumluları da sorumluluklarının ve yasaların, uluslar arası kuralların gereğini yerine getirmelidir.

İhale mantığı ile, meslek örgütünün müteahhit, meslek mensuplarının  taşeron rolü üstlendiği, rant öncelikli, hizmetlerin özelleştirilmesi düzeninden bir an önce vazgeçilmeli; serbest veteriner hekimlerin, yetkilendirilmiş veteriner hekim statüsünde,  Bakanlığın yerine getirmekle yükümlü olduğu bazı hizmetleri yerine getirmesi için, 5996 sayılı yasa hükümlerinin uygulamaya konulması yoluna gidilmelidir. Meslek kamuoyu ve Meslek Örgütü de bu konuda tavrını açık olarak ortaya koymalıdır.

21.02.2012

Dr.Mustafa ALTUNTAŞ
Uzman Veteriner Hekim

Ekler;

  1. Avrupa'da Resmi (Yetkilendirilmiş) Veteriner Hekim

  2. Mecburi İstikamet; “Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim"

  3. AB'de Gıdaların Resmi Kontrolleri  

  4. Resmi Veteriner Hekim

  5. Avrupa'da Veteriner Hekimlik

  6. Acil Eylem Planı, Veteriner Sertifikasyon, Bölge Veteriner Hekimlerinin Sorumluluklar

Güncel
 

 

 

Yeni Sayfa 1
 Copyright © 2006 - 2011 TurkVet ® - Her Hakkı Saklıdır - All right reserved