Turkvet.Biz
 
Güncel  
YAZILAR / YORUMLAR
   

>Genel

    >Eğitim
   

>Meslek politikaları

   

>Tarım ve Hayvancılık politikaları

    >Hayvan yetiştirme ve ıslah
   

>Gıda güvenliği ve halk sağlığı

   

>Hayvan sağlığı

   

>Hayvan refahı

    >Yaban hayatı
    >Çevre
    >AB Politika ve uygulamaları
    >Dünya Uygulamaları
    >Diğer Yazılar

 

Yeni Mevzuatlar (5996) Uygulanmaya Konulurken...

Avrupa Birliği uyum süreci çerçevesinde hazırlanan5996 sayılı yasa ve bu yasaya bağlı çok sayıda yönetmelik yürürlüğe konuldu. Aynı süreç içerisinde Bakanlık yapısı da yeniden düzenlendi.

Bu yasal alt yapı çalışmaları uzun bir süreçte gelişti ve çok tartışıldı. Ancak son şekli, bilhassa Bakanlık yapılanması, tartışmalarda olgunlaşan şeklinden farklı şekilde ortaya çıktı.

Her zaman olduğu gibi kapalı kapı arkası operasyonları, sorun çözmediği gibi yeni sorunlar oluşturdu. AB uyumu için yapıldığı söylenen 5996 ile kaldırılan “Gıda yasası” da bunun yakın geçmişteki en tipik örneklerindendi.

Diğer taraftan, mesleki kamuoyunda bu gelişmeler bir şekilde tartışılmıştır. Ancak yapılan değerlendirmelerin, mesleki doğrulara, uluslararası kurallara dayalı ölçü ve bilgi esasından ziyade,  çoğunlukla “bana göre” mantığı çerçevesinde sürdürüldüğü izlenmiştir.

Bu nedenle de yeni yasal yapılanma ve uygulamalar çerçevesinde ortaya çıkan durumlar, çok değişik yorumlanmıştır. Yeni yasa ve buna bağlı yürürlüğe konulan yönetmelikleri incelemek,  değerlendirmek ve doğru yorumlayabilmek, özel bir çalışma yürütmeyi gerektirmektedir.

Buna karşılık öne çıkan bazı uygulamaları aşağıdaki şekilde yorumlamak mümkündür;

1.- Hayvansal ürün ve yem hareketleri, hayvan sağlığının korunmasının bir parçası olması nedeniyle Hayvan Sağlığı birimleri tarafından takibi gerekirken, taşrada Gıda ve Yem Şubesinin kontrolüne verilmiştir. Bu şubede takibin veteriner hekimler tarafından yürütülmesi, yanlışı ortadan kaldırmamaktadır. Hastalık odakları ve karantina bölgeleri konusunda Gıda ve Yem şubesinin ne kadar ilgisi ve bilgisi bulunmaktadır. Yem ve hayvansal ürünler, salgın hastalıkların yayılmasında önemli faktördür ve hayvan hareketlerinin kontrolü ile eşdeğer öneme sahiptir.

2.- Yeni yasa (5996) daha önce mevzuatımızda olmayan “Resmi Veteriner Hekim” ve “Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim”  gibi yeni kavramlar getirmiştir. Bu kavramlar AB uyumunda, uluslararası uygulamalarda olduğu gibi, olması gereken ve mesleki doğrularımız ve meslek politikamız yönüyle yıllardır savunduğumuz kavramlardır(2,3,4,5,6).

Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim; “Bakanlıkta görevli veteriner hekimler dışında, verilecek resmî görevleri yürütmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilen veteriner hekimdir”(8). Diğer bir ifade ile bazı resmi işlerin yürütülmesinde, serbest veteriner hekimlerin, “resmi veteriner hekim gibi” görev üstlenmesidir. Bu AB kavramının karşılığı, ABD’de “akredite veteriner hekim”dir(2). Hayvanların tanımlanması(kimlik), hayvan hareketlerinin ve salgın hastalıkların kontrolü, korunması, sertifikasyon ve rapor işlemleri Devletin yürütmesi gereken resmi işlemlerdir.

Yeni yasal düzenlemeye göre tanımlama ve aşı işlemleri resmi veteriner hekimler ve yetkilendirilmiş veteriner hekimler tarafından yapılması gerekmektedir. Buna karşılık, yasal dayanağı olmayan ihale yöntemi uygulamaya konulmuştur(7). Gelişmeyi günübirlik menfaatlerle değerlendiren meslek kamuoyu, yasaya aykırı olan bu yanlışlığa karşı çıkmak yerine, bu gelişmeyi kabullenmiş ve çoğu zaman da olumlu kazanım olarak değerlendirmiştir.

3.- Diğer taraftan, yasada, yuvarlak yapılan tanımlamada tam açıklık olmamasına rağmen, AB esasları dikkate alındığında Resmi Veteriner Hekim, yapacağı resmi işleri tanımlanmış, o işler için yetiştirilmiş ve yetkilendirilmiş veteriner hekimlerdir(3,6). O nedenle TARGEL personelinin gerek aşılamalar gerekse gıda denetiminde görevlendirilmesi konunun esasına,  yasanın temel mantığına ve uluslararası kabullere uygun görünmemektedir.

4.- Mezbahalarda görev alacak resmi ve yetkilendirilmiş veteriner hekimler, alışılagelen “muayene veteriner hekimi”, “sorumlu veteriner hekim”, “sorumlu müdür” gibi pozisyonlardan farklıdır. Mezbahanın çalışmasının düzenlenmesi onların işi değildir. Her türlü hazırlık işletme sahibince tamamlandıktan sonra ancak bu görevlilerin uygun görmesi ile onların gözetiminde çalışmaya başlayabilir ve çalışabilir. Kesim öncesinden başlayarak işlemin tüm aşamaları “Resmi Veteriner Hekim“ kontrol ve gözetimi altında yürütülmek durumundadır ve tam yetkili konumdadırlar.

Belediye veteriner hekimlerinin resmi veteriner hekim olarak görevlendirilmemesi doğru bir uygulamadır. Belediye veteriner hekimleri, belediye mezbahalarındaki şartların resmi veteriner hekimlerin uygun göreceği şartların hazırlanmasında görev alabilirler ki bu şekil bir göreve zaten ihtiyaç olacaktır. Bu durum, özel mezbahalar için de gereklidir. Resmi Veteriner Hekimce istenilen şartlar, ancak ön kontrol ve iş yönetimi ile kabul edilebilir hale getirilebilir. Resmi veteriner hekim “kabul veya ret” konumundadır, işi düzenleyici değildir. Tabiî ki vaziyeti idare etmek gibi bir pozisyonu üstlenmediği sürece!

Eğitim konusu ayrı bir sorundur. Veteriner Fakültesi diploması sahibi olmak, her konuda karar vermek ve yetki kullanmak için yeterli olunduğu anlamı taşımamaktadır. Resmi veteriner hekim olmak, çalışma konusu ile ilgili pratik bilgi ve beceri sahibi olmak yanında yasal mevzuatlara tam vakıf olmayı gerektirmektedir(1,3,6).  O nedenledir ki mezbaha kontrolünde görev yapacak bir resmi veteriner hekimin bilgi ve beceri birikimi ile hayvan refahı, salgın hastalıkların kontrol ve sertifikasyonunda çalışanların birikimi farklıdır. Sadece yetiştiği alanda yetki sahibi olması gerekir.

Başka meslek gruplarının farklı değerlendirmeleri, mesleğimiz için yanlışları doğru kabul etmeyi gerektirmemektir. Veteriner hekimlerin mesleki sorumlulukları göz ardı edilemez ve menfaatle ilişkilendirilemez.

 AB’de resmi veteriner hekim yardımcısı olmak için lisansüstü düzeyi denilebilecek teorik ve uygulamalı eğitim ile sonunda sınav gerekmektedir(1). Resmi veteriner hekim olmak için ise bunun üzerine ek eğitim, deneyim ve sınav barajı bulunmaktadır.

Akredite veteriner hekimlik uygulaması gündeme geldiğinde, Fakülte ilgili anabilim dalı ile konu üzerinde yapılan değerlendirmede, asgari 60 günlük bir eğitimin gerekli olduğu ortaya konulmuş ve bu durum ilgililere yansıtılmıştır. Ancak Bakanlık birimleri, günübirlik çözüm adına usulen denilebilecek eğitimleri yeterli görmüştür.

Diğer bir ifade ile gerek resmi veteriner hekimlerin, gerekse yetkilendirilmiş veteriner hekimlerin konularında yeterli olduğunu ifade etmek, hizmetin doğru ve yeterli yapılması yönünde ne yazıktır ki günümüzde fazla bir önem taşımamaktadır. Çünkü; her işimizde olduğu gibi “yaptık oldu” mantığı geçerlidir. Bu durum mesleğimizle ilgili bir yeterlilik sorunu değil, genel bir yaklaşım sorunudur.

Yürürlüğe konulan mevzuat ve uygulamalar geniş kapsamlı değerlendirilebilir ve yorumlanabilir. Ancak bu değerlendirme ve yorumlar uluslararası geçerlilikler, mesleki doğrular ve uzun soluklu meslek politikaları penceresinden yapılırsa bir anlam ifade edebilir. Alışageldiğimiz uygulamalar, günü birlik menfaatler, görev çakışma ve çatışmaları bu değerlendirmelerde en son dikkate alınması gereken hususlardır.

Genel anlamda ise işin özü; bilgi sahibi olunduktan sonra, bilgilerin akıl süzgecinden geçirilmesi ile fikir sahibi olmaktır. Yeni mevzuat ve uygulamaların bilgi birikimine dayalı gelişen fikirler ışığında, kapsamlı değerlendirilmesine ihtiyaç vardır. Aksi değerlendirmelerin ve yorumların kafa karışıklığı oluşturulması yanında, yanlış yönelim ve yönlendirmelere neden olabileceği göz ardı edilmemelidir. 6 Ağustos 2012

Dr.Mustafa ALTUNTAŞ
Uzman Veteriner Hekim

 Dipnot;(İlgili yazıya ulaşmak için üzerini tıklayınız)

  1. AB'de Gıdaların Resmi Kontrolleri
  2. ABD;Akredite Veteriner Hekim
  3. Avrupa'da Resmi (Yetkilendirilmiş) Veteriner Hekim
  4. Avrupa'da Veteriner Hekimlik
  5. Mecburi İstikamet; “Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim”
  6. Resmi Veteriner Hekim
  7. Veteriner Hizmetlerini Özelleştirmek Mi?Serbest Veteriner Hekimleri Yetkilendirmek Mi?
  8. Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Kanun No:5996)
 
Güncel
     
 

 

 

 

Yeni Sayfa 1
 Copyright © 2006 - 2011 TurkVet ® - Her Hakkı Saklıdır - All right reserved